All C2 questions, by module

Zadanie I · plays once

Komunikat: „Konferencja «Język w cyfrowym świecie» odbędzie się szesnastego maja w Auli Głównej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rejestracja uczestników rozpocznie się o godzinie ósmej trzydzieści, a opłata konferencyjna wynosi czterysta dwadzieścia złotych.”

1. #1 · gapfill

   Data konferencji: ___ maja.

   Show answer

   Accepted: 16 / szesnastego / szesnasty

2. #2 · gapfill

   Opłata konferencyjna: ___ zł.

   Show answer

   Accepted: 420 / czterysta dwadzieścia

Zadanie · plays once

Dzień dobry Państwu. Przekazuję najważniejsze informacje organizacyjne dotyczące tegorocznej edycji Międzynarodowego Kongresu Filozofii Umysłu. Wydarzenie odbędzie się w Krakowie w dniach od dwunastego do piętnastego września dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. Obrady plenarne zaplanowano w auli Collegium Novum przy ulicy Gołębiej dwadzieścia cztery. Zgłoszenia napłynęły z czterdziestu siedmiu krajów, a łączna liczba zarejestrowanych uczestników wynosi tysiąc dwustu. Wykład inauguracyjny, zatytułowany „Świadomość a granice języka”, wygłosi profesor Helena Zawadzka z Uniwersytetu Warszawskiego. Opłata konferencyjna dla doktorantów została ustalona na trzysta pięćdziesiąt złotych. Materiały pokonferencyjne ukażą się w recenzowanym tomie nakładem wydawnictwa uniwersyteckiego wiosną przyszłego roku. Sekretariat kongresu jest czynny codziennie do godziny szesnastej, a wszelkie pytania prosimy kierować na adres podany na stronie internetowej. Dziękuję za uwagę i życzę owocnych obrad.

1. #1 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Miasto, w którym odbędzie się kongres:

   Show answer

   Accepted: Kraków / Krakowie

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Liczba krajów, z których napłynęły zgłoszenia:

   Show answer

   Accepted: 47 / czterdzieści siedem / czterdziestu siedmiu

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Nazwisko osoby wygłaszającej wykład inauguracyjny:

   Show answer

   Accepted: Zawadzka / Helena Zawadzka / profesor Helena Zawadzka

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays once

Przechodzimy do przeglądu wiadomości ze świata nauki. Międzynarodowy zespół z udziałem polskich astronomów ogłosił dziś odkrycie nowej planety pozasłonecznej. Obiekt krąży wokół gwiazdy oddalonej o sto czterdzieści lat świetlnych od Ziemi i otrzymał roboczą nazwę KMT-dziewięć. Jego masa jest zbliżona do masy Neptuna, a pełny obieg wokół macierzystej gwiazdy zajmuje mu dwieście jedenaście dni. Obserwacje prowadzono nieprzerwanie przez trzy lata przy użyciu teleskopu umieszczonego w obserwatorium na pustyni Atakama w Chile. Kierownikiem całego przedsięwzięcia jest doktor Marcin Lewandowski, związany z Centrum Astronomicznym imienia Mikołaja Kopernika w Toruniu. Szczegółowe wyniki badań ukazały się wczoraj na łamach prestiżowego czasopisma naukowego, a ich pełną wersję udostępniono również w otwartym dostępie. Zdaniem badaczy odkrycie może pomóc lepiej zrozumieć procesy powstawania układów planetarnych. Kolejne obserwacje zaplanowano na najbliższą jesień. O dalszych szczegółach będziemy informować w następnych wydaniach serwisu.

1. #1 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Odległość gwiazdy od Ziemi (w latach świetlnych):

   Show answer

   Accepted: 140 / sto czterdzieści

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Czas pełnego obiegu planety wokół gwiazdy (w dniach):

   Show answer

   Accepted: 211 / dwieście jedenaście

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Miasto, w którym mieści się Centrum Astronomiczne kierujące projektem:

   Show answer

   Accepted: Toruń / Toruniu

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays once

Serdecznie zapraszamy na otwarcie nowej wystawy czasowej w Muzeum Narodowym. Ekspozycja nosi tytuł „Barwy nieobecności” i prezentuje twórczość zapomnianej malarki międzywojnia, Zofii Baranowskiej. Na wystawie zgromadzono osiemdziesiąt trzy dzieła, w tym obrazy olejne, szkice oraz nigdy dotąd niepokazywane listy artystki. Wernisaż odbędzie się dwudziestego trzeciego października o godzinie osiemnastej w sali głównej na pierwszym piętrze. Ekspozycję będzie można oglądać do końca lutego przyszłego roku, od wtorku do niedzieli, w godzinach od dziesiątej do osiemnastej. Bilet normalny kosztuje czterdzieści złotych, a ulgowy — dwadzieścia pięć złotych. W każdą środę wstęp na wystawę jest bezpłatny. Kuratorką ekspozycji jest doktor Anna Woźniak, która oprowadzi zwiedzających podczas wernisażu. Dla grup zorganizowanych oraz szkół przygotowano specjalne lekcje muzealne, na które obowiązują wcześniejsze zapisy telefoniczne. Zapraszamy do odwiedzenia naszej strony internetowej, gdzie znajdą Państwo pełny program wydarzeń towarzyszących.

1. #1 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Nazwisko malarki, której twórczość prezentuje wystawa:

   Show answer

   Accepted: Baranowska / Zofia Baranowska / Zofii Baranowskiej

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Liczba dzieł zgromadzonych na wystawie:

   Show answer

   Accepted: 83 / osiemdziesiąt trzy

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · gapfillbeta

   Uzupełnij dane: Cena biletu ulgowego (w złotych):

   Show answer

   Accepted: 25 / dwadzieścia pięć

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

Proszę Państwa, dzisiejszy wykład poświęcimy jednemu z najbardziej uporczywych problemów filozofii — kwestii wolnej woli. Tradycyjnie zakładano, że skoro nasze decyzje wynikają z wcześniejszych przyczyn, to wolność jest jedynie złudzeniem. Chciałbym jednak zaproponować spojrzenie mniej oczywiste. Zwolennicy tak zwanego kompatybilizmu twierdzą, że determinizm i wolność wcale się nie wykluczają. Ich zdaniem człowiek jest wolny nie wtedy, gdy działa bez przyczyny, lecz wtedy, gdy działa zgodnie z własnymi pragnieniami i namysłem, bez zewnętrznego przymusu. Zauważcie Państwo subtelność tego stanowiska: nie chodzi o to, by uciec spod praw przyczynowości, lecz by odróżnić przymus wewnętrzny od zewnętrznego. Krytycy odpowiadają, że to jedynie gra słów, która nie rozwiązuje istoty problemu, a jedynie przesuwa go w inne miejsce. Osobiście sądzę, że spór ten pozostaje nierozstrzygalny nie dlatego, że brakuje nam argumentów, lecz dlatego, że samo pojęcie wolności jest wieloznaczne. Zanim odpowiemy, czy jesteśmy wolni, musimy najpierw uzgodnić, co właściwie przez wolność rozumiemy. I tym pytaniem zajmiemy się na następnych zajęciach.

1. #1 · mcqbeta

   Jakie stanowisko wykładowca przedstawia jako mniej oczywiste?

   • A. Że wolna wola jest wyłącznie złudzeniem
   • B. Że determinizm i wolność mogą współistnieć
   • C. Że prawa przyczynowości nie obowiązują człowieka
   Show answer

   Correct: B — Że determinizm i wolność mogą współistnieć

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Zdaniem kompatybilistów człowiek jest wolny wtedy, gdy działa bez żadnej przyczyny.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Dlaczego według wykładowcy spór o wolną wolę pozostaje nierozstrzygnięty?

   • A. Ponieważ brakuje wystarczających argumentów
   • B. Ponieważ pojęcie wolności jest wieloznaczne
   • C. Ponieważ nauka jeszcze go nie zbadała
   Show answer

   Correct: B — Ponieważ pojęcie wolności jest wieloznaczne

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

— Uważam, że bezwarunkowy dochód podstawowy to nie utopia, lecz konieczność. Skoro automatyzacja likwiduje kolejne miejsca pracy, państwo musi zagwarantować każdemu obywatelowi minimum bezpieczeństwa finansowego, niezależnie od tego, czy pracuje. — Zgadzam się, że automatyzacja jest wyzwaniem, ale pański wniosek uważam za przedwczesny. Wypłacanie pieniędzy wszystkim, również zamożnym, to marnotrawstwo. Lepiej wzmocnić adresowaną pomoc dla tych, którzy naprawdę jej potrzebują. — Właśnie w powszechności tkwi siła tego rozwiązania. Świadczenia adresowane rodzą biurokrację, stygmatyzację i pułapkę ubóstwa, w której opłaca się nie zarabiać. Dochód podstawowy tego nie powoduje. — Rozumiem argument, lecz pomija pan koszty. Skąd wziąć środki? Podniesienie podatków może zdusić przedsiębiorczość i ostatecznie zaszkodzić właśnie najuboższym. — Koszt zależy od modelu. Nie twierdzę, że jest tani; twierdzę, że alternatywa — rozpad rynku pracy bez żadnej osłony — będzie znacznie droższa. — Tu się różnimy. Ja stawiam na stopniową reformę, pan na rewolucję, której skutków nikt dotąd nie przetestował na dużą skalę.

1. #1 · mcqbeta

   Jaka jest główna oś sporu między rozmówcami?

   • A. Czy automatyzacja w ogóle istnieje
   • B. Czy wsparcie powinno być powszechne, czy adresowane
   • C. Czy należy całkowicie znieść podatki
   Show answer

   Correct: B — Czy wsparcie powinno być powszechne, czy adresowane

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Drugi rozmówca zaprzecza, jakoby automatyzacja stanowiła jakiekolwiek wyzwanie.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Jaki zarzut wobec świadczeń adresowanych podnosi pierwszy rozmówca?

   • A. Że rodzą biurokrację i pułapkę ubóstwa
   • B. Że są zbyt tanie w realizacji
   • C. Że pomijają osoby zamożne
   Show answer

   Correct: A — Że rodzą biurokrację i pułapkę ubóstwa

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

— Pana najnowsza powieść zaskoczyła krytyków formą. Dlaczego zdecydował się pan zrezygnować z klasycznej narracji? — Wie pani, przez lata pisałem tak, jak nauczono mnie w szkole — z początkiem, punktem kulminacyjnym i zakończeniem. W pewnym momencie poczułem, że taka forma zaczyna kłamać. Życie nie układa się w zgrabne akty. Postanowiłem więc oddać głos chaosowi, pozwolić, by rozdziały przeplatały się bez wyraźnego porządku. — Czy nie obawiał się pan, że czytelnik się zniechęci? — Oczywiście, że się obawiałem. Ale zaufałem czytelnikowi bardziej niż własnym lękom. Wolę książkę, która czegoś wymaga, od takiej, którą zapomina się nazajutrz. — Krytycy piszą o wpływie muzyki na pana prozę. — To trafne spostrzeżenie. Komponuję zdania jak frazy muzyczne — liczy się rytm, pauza, powtórzenie. Znaczenie rodzi się nie tylko z sensu słów, ale i z ich brzmienia. — A nad czym pan teraz pracuje? — Nad milczeniem. Brzmi to paradoksalnie, ale chciałbym napisać książkę o tym, czego nie da się powiedzieć.

1. #1 · mcqbeta

   Dlaczego pisarz zrezygnował z klasycznej narracji?

   • A. Ponieważ zażądał tego wydawca
   • B. Ponieważ uznał, że taka forma zaczyna kłamać
   • C. Ponieważ chciał pisać znacznie szybciej
   Show answer

   Correct: B — Ponieważ uznał, że taka forma zaczyna kłamać

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Pisarz przyznaje, że obawiał się reakcji czytelnika na nową formę.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Co pisarz mówi o roli brzmienia słów w swojej prozie?

   • A. Że brzmienie jest nieistotne wobec sensu
   • B. Że znaczenie rodzi się także z brzmienia słów
   • C. Że konsekwentnie unika wszelkich powtórzeń
   Show answer

   Correct: B — Że znaczenie rodzi się także z brzmienia słów

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

Dobry wieczór Państwu. W dzisiejszym felietonie chciałabym zastanowić się nad czymś, co wymyka się statystykom, a jednak zmienia nas najgłębiej — nad uwagą. Żyjemy w epoce, w której o naszą uwagę toczy się nieustanna walka. Każdą aplikację, każde powiadomienie zaprojektowano tak, by wyrwać nas z zamyślenia i przykuć wzrok do ekranu. Paradoks polega na tym, że im więcej rzekomo widzimy, tym mniej naprawdę dostrzegamy. Przewijając setki obrazów, nie zapamiętujemy niemal żadnego. Dawniej nudę uważano za stan jałowy, coś, czego należy unikać. Dziś zaczynam podejrzewać, że nuda bywała luksusem — przestrzenią, w której rodziły się myśli, marzenia i pomysły. Odbierając sobie chwile bezczynności, odebraliśmy sobie także zdolność do głębszej refleksji. Nie namawiam Państwa do porzucenia telefonów, byłoby to naiwne. Proponuję jedynie mały eksperyment: raz dziennie, przez kwadrans, nie robić nic. Po prostu patrzeć przez okno. Być może odkryjemy wtedy, że najciekawsze rzeczy dzieją się nie na ekranie, lecz w naszej własnej głowie. Dziękuję i do usłyszenia za tydzień.

1. #1 · mcqbeta

   Na czym polega paradoks opisany przez autorkę?

   • A. Im więcej widzimy, tym mniej naprawdę dostrzegamy
   • B. Im mniej aplikacji, tym więcej powiadomień
   • C. Im dłużej patrzymy, tym lepiej zapamiętujemy
   Show answer

   Correct: A — Im więcej widzimy, tym mniej naprawdę dostrzegamy

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autorka namawia słuchaczy do całkowitego porzucenia telefonów.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Jak autorka na nowo interpretuje pojęcie nudy?

   • A. Jako stan całkowicie jałowy i szkodliwy
   • B. Jako luksus i przestrzeń dla refleksji
   • C. Jako zwykły przejaw lenistwa
   Show answer

   Correct: B — Jako luksus i przestrzeń dla refleksji

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Kultura współczesna czyni z pamięci przedmiot niemal religijnego kultu, jak gdyby samo gromadzenie śladów przeszłości gwarantowało nam tożsamość. Tymczasem to nie pamięć, lecz zdolność zapominania okazuje się warunkiem znośnego istnienia. Umysł, który niczego nie odrzuca, staje się archiwum bez katalogu — magazynem, w którym każdy szczegół waży tyle samo, a więc nic nie znaczy. Nietzsche pisał o „plastycznej sile” zdrowej kultury, o umiejętności wchłaniania tego, co minione, bez ulegania jego ciężarowi. Dzisiejsze technologie pamięci działają przeciwnie: utrwalają wszystko, niczego nie hierarchizując. Fotografia, która miała ocalać, dziś raczej zwalnia z obowiązku patrzenia; robimy zdjęcie, aby nie musieć pamiętać, delegując wspomnienie na serwer. Paradoks polega na tym, że im więcej przechowujemy, tym mniej pamiętamy naprawdę, bo pamięć żywa jest zawsze wyborem, aktem interpretacji, a nie wiernym zapisem. Zapominanie nie jest więc defektem, lecz milczącą pracą ducha, który oddziela to, co konstytutywne, od tego, co przypadkowe. Kto potrafi zapomnieć, ten potrafi także wybaczyć, rozpocząć na nowo, uwolnić się od dyktatu tego, co było. Być może dopiero społeczeństwo, które na powrót docenia łaskę niepamięci, odzyska zdolność do przyszłości — bo przyszłość otwiera się tylko przed tym, kto nie jest całkowicie zniewolony przez swoje archiwa.

1. #1 · mcqbeta

   Jaką tezę stawia autor w tekście?

   • A. Zdolność zapominania jest warunkiem zdrowego istnienia, a nie jego wadą.
   • B. Nowoczesne technologie skutecznie chronią naszą pamięć zbiorową.
   • C. Wierny zapis przeszłości jest najlepszą gwarancją tożsamości.
   • D. Fotografia pozostaje najdoskonalszym narzędziem ocalania wspomnień.
   Show answer

   Correct: A — Zdolność zapominania jest warunkiem zdrowego istnienia, a nie jego wadą.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Zdaniem autora im więcej danych przechowujemy, tym wierniej pamiętamy przeszłość.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Czemu służy w tekście obraz „archiwum bez katalogu”?

   • A. Ilustruje bezużyteczność pamięci pozbawionej hierarchii i wyboru.
   • B. Podkreśla wartość bibliotek jako instytucji kultury.
   • C. Zachęca do skrupulatnego katalogowania wszystkich wspomnień.
   • D. Wyraża podziw autora dla pojemności cyfrowych nośników.
   Show answer

   Correct: A — Ilustruje bezużyteczność pamięci pozbawionej hierarchii i wyboru.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Podobno żyjemy w epoce informacji, choć trafniej byłoby powiedzieć, że żyjemy w epoce powiadomień. Różnica jest zasadnicza. Informacja czegoś nas uczy; powiadomienie jedynie przerywa. Mój telefon, ten mały tyran o dobrotliwym obliczu, wibruje średnio co siedem minut, za każdym razem obiecując, że oto stało się coś, o czym powinienem natychmiast wiedzieć. Zwykle okazuje się, że ktoś polubił zdjęcie sprzed trzech lat albo że aplikacja pogodowa pragnie mi przypomnieć o istnieniu deszczu. A jednak sięgam po urządzenie z gorliwością neofity, jak gdyby zależało od tego zbawienie. Nazwano to kiedyś „ekonomią uwagi”, lecz to eufemizm godny handlarza; w istocie chodzi o hodowlę nawyku, o tresurę tak subtelną, że ofiara bierze ją za wolny wybór. Najzabawniejsze — gdyby to nie było tak smutne — jest to, że narzekamy na zalew bodźców, jednocześnie fundując sobie kolejne. Deklarujemy tęsknotę za skupieniem, po czym instalujemy aplikację, która ma nas skupienia nauczyć, i która, rzecz jasna, przysyła powiadomienia. Cyfrowy asceta to dziś człowiek, który wyłączył dźwięk, ale zostawił wibracje — kompromis równie heroiczny, co palacz przechodzący na cieńsze papierosy. Podejrzewam, że prawdziwym luksusem przyszłości nie będzie nowszy model telefonu, lecz prawo do bycia nieosiągalnym.

1. #1 · mcqbeta

   Jaki jest stosunek autora do „ekonomii uwagi”?

   • A. Krytyczny — uważa ją za wyrafinowaną formę tresury nawyku.
   • B. Neutralny — jedynie opisuje mechanizm, powstrzymując się od oceny.
   • C. Aprobujący — widzi w niej szansę na głębsze skupienie.
   • D. Nostalgiczny — tęskni za dawnymi środkami masowego przekazu.
   Show answer

   Correct: A — Krytyczny — uważa ją za wyrafinowaną formę tresury nawyku.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · mcqbeta

   Po co autor przywołuje porównanie do „palacza przechodzącego na cieńsze papierosy”?

   • A. By ośmieszyć połowiczność rzekomej cyfrowej ascezy.
   • B. By doradzić stopniowe ograniczanie korzystania z telefonu.
   • C. By pochwalić każdą, choćby najmniejszą, próbę zmiany.
   • D. By porównać szkodliwość nikotyny i ekranów.
   Show answer

   Correct: A — By ośmieszyć połowiczność rzekomej cyfrowej ascezy.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · takniebeta

   Autor przedstawia użytkowników jako całkowicie bezwolne ofiary technologii, w żaden sposób niewspółwinne swojej sytuacji.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Teza o tak zwanym relatywizmie językowym, wiązana z nazwiskami Sapira i Whorfa, przez dekady funkcjonowała w dwóch skrajnych wersjach, z których obie okazały się nie do utrzymania. Wersja mocna głosiła, że język determinuje myślenie: skoro dany język nie dysponuje odrębnym słowem dla pewnego pojęcia, jego użytkownicy mieliby być niezdolni do jego pomyślenia. Badania empiryczne szybko podważyły to twierdzenie — ludzie rozróżniają odcienie barw, których nie nazywają, a brak terminu nie oznacza braku percepcji. Wersja słaba, zakładająca, że język jedynie wpływa na skłonności poznawcze, jest wprawdzie bezpieczniejsza, lecz bywała formułowana tak ogólnikowo, że stawała się niefalsyfikowalna, a przez to jałowa naukowo. Dopiero eksperymenty ostatnich dwóch dekad przywróciły debacie precyzję. Wykazano na przykład, że użytkownicy języków, w których kierunki opisuje się w kategoriach stron świata, a nie względem ciała mówiącego, rozwijają nadzwyczajną orientację przestrzenną. Nie znaczy to jednak, że język ich do tego zmusza; raczej nieustanne używanie pewnych kategorii utrwala określone nawyki uwagi. Wniosek jest ostrożny, lecz istotny: język nie więzi myśli, ale ją profiluje, kierując uwagę ku jednym aspektom rzeczywistości kosztem innych. Różnica między „determinować” a „profilować” nie jest niuansem terminologicznym — przesądza o tym, czy hipoteza pozostaje w obrębie nauki, czy osuwa się w spekulację.

1. #1 · mcqbeta

   Jaki wniosek co do relatywizmu językowego formułuje autor?

   • A. Język nie determinuje myśli, lecz ją profiluje, kierując uwagę.
   • B. Język całkowicie determinuje zakres pojęć dostępnych mówiącemu.
   • C. Język nie wywiera żadnego wpływu na procesy poznawcze.
   • D. Słaba wersja hipotezy jest z gruntu bezużyteczna naukowo.
   Show answer

   Correct: A — Język nie determinuje myśli, lecz ją profiluje, kierując uwagę.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Zdaniem autora brak odrębnego słowa dla danego pojęcia dowodzi, że mówiący nie jest w stanie go dostrzec.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Dlaczego autor podkreśla różnicę między „determinować” a „profilować”?

   • A. Ponieważ przesądza ona o naukowej falsyfikowalności hipotezy.
   • B. Ponieważ oba słowa są w tym kontekście wymiennymi synonimami.
   • C. Ponieważ „profilować” to termin zapożyczony z grafiki komputerowej.
   • D. Ponieważ chce dowieść wyższości mocnej wersji nad słabą.
   Show answer

   Correct: A — Ponieważ przesądza ona o naukowej falsyfikowalności hipotezy.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Krytyka od dawna nie wie, co począć z poezją, która nie chce być ani wyznaniem, ani manifestem. Wiersze, o których mowa, drażnią recenzentów właśnie tym, że odmawiają współpracy z gotowymi kategoriami. Nie ma w nich liryzmu, którego domaga się czytelnik spragniony wzruszeń, ani ostentacyjnej trudności, po której poznaje się dzieło ambitne. Zamiast tego panuje w nich chłodna, niemal urzędnicza precyzja, pod którą — jeśli wczytać się uważniej — drga coś na kształt rozpaczy tak dobrze opanowanej, że aż niewidocznej. Recenzenci, przywykli do utożsamiania emocji z jej jawnym wyrazem, orzekają pochopnie o oschłości. Tymczasem to nie oschłość, lecz dyscyplina; nie brak uczucia, lecz nieufność wobec jego taniej ekspresji. Poeta ten zdaje się sądzić, że wzruszenie wypowiedziane wprost natychmiast się dewaluuje, staje się frazesem, monetą przechodzącą przez zbyt wiele rąk. Dlatego ukrywa je w składni, w przemilczeniu, w zawieszeniu wersu tam, gdzie inny autor postawiłby wykrzyknik. Paradoksalnie ta powściągliwość wzrusza głębiej niż niejedna otwarta skarga, ponieważ zmusza czytelnika do współpracy, do samodzielnego odnalezienia tego, co przemilczane. Kto oskarża tę poezję o chłód, ten myli termometr z barometrem — mierzy nie to, co trzeba, i dziwi się, że wskazania nic mu nie mówią.

1. #1 · mcqbeta

   Jak autor ocenia zarzut „oschłości” stawiany tej poezji?

   • A. Uważa go za nieporozumienie — powściągliwość bierze się za brak uczucia.
   • B. Zgadza się z nim — poezja ta jest istotnie pozbawiona emocji.
   • C. Uznaje go za trafny opis programowej ironii poety.
   • D. Traktuje go jako dowód nadmiernej egzaltacji utworów.
   Show answer

   Correct: A — Uważa go za nieporozumienie — powściągliwość bierze się za brak uczucia.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · mcqbeta

   Jaką funkcję pełni końcowa metafora o myleniu termometru z barometrem?

   • A. Wskazuje, że krytycy przykładają do tej poezji niewłaściwe kryterium.
   • B. Sugeruje, że poezja ta zajmuje się zjawiskami atmosferycznymi.
   • C. Zarzuca poecie niekonsekwencję w doborze środków wyrazu.
   • D. Dowodzi, że emocji w wierszu nie da się w ogóle zmierzyć.
   Show answer

   Correct: A — Wskazuje, że krytycy przykładają do tej poezji niewłaściwe kryterium.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · takniebeta

   Według autora poeta świadomie unika wyrażania wzruszeń wprost, by nie uczynić z nich frazesu.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Diagnozy o „kryzysie demokracji” powtarzane są dziś tak często, że same stały się objawem choroby, którą rzekomo opisują. Bez końca powielana formuła zwalnia z myślenia: skoro wszyscy zgadzają się, że demokracja umiera, nikt nie pyta, na co właściwie choruje. Tymczasem to, co bierzemy za agonię ustroju, bywa raczej agonią pewnego jego wyobrażenia — tego mianowicie, wedle którego obywatele są racjonalnymi arbitrami, spokojnie ważącymi argumenty przed oddaniem głosu. Wyobrażenie to zawsze było fikcją, choć fikcją użyteczną. Populizm nie tyle łamie reguły demokracji, ile obnaża jej przemilczane założenia; pokazuje, że lud, do którego demokraci lubią się odwoływać, nie jest łagodnym gremium mędrców, lecz zbiorowością namiętności, lęków i uraz. Błąd liberalnych elit polegał nie na tym, że broniły instytucji, lecz na tym, że uznały je za oczywiste, za coś, co nie wymaga już uzasadnienia ani troski. Instytucja, której nikt nie kocha, bo wszyscy uważają ją za daną raz na zawsze, staje się bezbronna wobec pierwszego, kto zaoferuje ludowi to, czego procedura zaoferować nie może: poczucie, że ktoś go wreszcie słucha. Ratunkiem nie jest więc powrót do naiwnej wiary w racjonalność wyborcy ani pogarda dla jego emocji, lecz trudniejsza sztuka — mówienia do namiętności językiem, który ich nie okłamuje.

1. #1 · mcqbeta

   Jaką główną myśl o „kryzysie demokracji” formułuje autor?

   • A. Populizm obnaża fałszywe założenie o racjonalności wyborcy, a nie samą demokrację.
   • B. Demokracja rzeczywiście zmierza ku nieuchronnemu końcowi.
   • C. Emocjami wyborców należy pogardzać jako źródłem populizmu.
   • D. Ratunkiem jest powrót do wiary w w pełni racjonalnego obywatela.
   Show answer

   Correct: A — Populizm obnaża fałszywe założenie o racjonalności wyborcy, a nie samą demokrację.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor sugeruje, że wielokrotne powtarzanie tezy o śmierci demokracji pogłębia bezmyślność debaty.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Na czym, zdaniem autora, polegał błąd liberalnych elit?

   • A. Uznały instytucje za oczywiste i niewymagające troski.
   • B. Zbyt gorliwie broniły demokratycznych procedur przed ludem.
   • C. Całkowicie zlekceważyły samo istnienie instytucji.
   • D. Schlebiały namiętnościom wyborców kosztem procedur.
   Show answer

   Correct: A — Uznały instytucje za oczywiste i niewymagające troski.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Istnieje pewien rodzaj czystości moralnej, który przy bliższym oglądzie okazuje się luksusem tchórzy. Człowiek, który za wszelką cenę pragnie zachować nieskalane sumienie, bywa gotów poświęcić dla niego cudze dobro; woli nie ubrudzić rąk, choćby ceną miała być cudza krzywda pozostawiona bez odpowiedzi. Tradycja etyczna długo gloryfikowała taką postawę, myląc niewinność z prawością. Tymczasem prawość rzadko bywa niewinna. Kto działa w świecie, ten prędzej czy później staje wobec wyboru między złem mniejszym a większym, a odmowa wyboru nie jest wcale wstrzymaniem się od zła — jest jego cichym zatwierdzeniem. Ten, kto powiada „nie chcę mieć z tym nic wspólnego”, zwykle ma z tym wspólnego więcej, niż sądzi, tyle że w formie zaniechania, które nie zostawia śladów na rękach, lecz zostawia je na cudzym losie. Nie znaczy to, rzecz jasna, że cel uświęca środki; ta wygodna formuła usprawiedliwiała już zbyt wiele okrucieństw. Znaczy jedynie, że dojrzałość moralna zaczyna się tam, gdzie porzucamy marzenie o rękach czystych, a przyjmujemy odpowiedzialność również za to, czego woleliśmy nie tknąć. Sumienie nie jest muzeum, w którym przechowuje się nieskazitelne eksponaty; jest warsztatem, w którym się pracuje, a warsztat, w którym nikt się nie pobrudził, jest po prostu warsztatem, w którym nikt niczego nie zrobił.

1. #1 · mcqbeta

   Jaką tezę o czystości moralnej stawia autor?

   • A. Uporczywe zachowywanie „czystych rąk” bywa formą uchylania się od odpowiedzialności.
   • B. Cel zawsze uświęca użyte do jego osiągnięcia środki.
   • C. Niewinność sumienia jest najwyższą wartością etyczną.
   • D. Powstrzymanie się od działania zawsze chroni przed współudziałem w złu.
   Show answer

   Correct: A — Uporczywe zachowywanie „czystych rąk” bywa formą uchylania się od odpowiedzialności.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor uznaje formułę „cel uświęca środki” za słuszną receptę na moralne dylematy.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Czemu służy końcowe porównanie sumienia do warsztatu, a nie do muzeum?

   • A. Podkreśla, że moralność wymaga działania i ryzyka „pobrudzenia się”.
   • B. Zachęca do przechowywania nieskazitelnych zasad bez ich stosowania.
   • C. Wskazuje, że sumienie jest zbiorem cennych, martwych eksponatów.
   • D. Sugeruje, że praca moralna powinna pozostać całkowicie niewidoczna.
   Show answer

   Correct: A — Podkreśla, że moralność wymaga działania i ryzyka „pobrudzenia się”.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Wybrałem się niedawno na wystawę, o której napisano, że „trzeba ją zobaczyć”. Sformułowanie to powinno było mnie ostrzec, bo zwykle znaczy, że obejrzeć jej nie sposób. Tłum przesuwał się przed obrazami w rytmie procesji, każdy z podniesionym telefonem, jak gdyby dzieła istniały wyłącznie po to, by je sfotografować i tym samym unieważnić potrzebę patrzenia. Przed najsłynniejszym płótnem utworzył się zator godny autostrady w piątkowe popołudnie; ludzie fotografowali obraz, następnie fotografowali siebie na jego tle, po czym oddalali się z poczuciem dobrze spełnionego obowiązku kulturalnego, nie spojrzawszy nań ani razu w sposób, który zasługiwałby na miano spojrzenia. Zrozumiałem wówczas, że współczesna wystawa nie jest miejscem obcowania ze sztuką, lecz miejscem jej zaliczania — czymś pomiędzy pielgrzymką a egzaminem. Nie idzie się już oglądać; idzie się móc powiedzieć, że się było. Bilet stał się odpustem, a katalog relikwiarzem. Nie mam o to pretensji do publiczności, która robi dokładnie to, do czego ją przyuczono: traktować kulturę jak listę osiągnięć do odhaczenia. Pretensję mam raczej do instytucji, które z radością tę logikę podsycają, bo frekwencja ładniej wygląda w sprawozdaniu niż skupienie, którego zresztą policzyć się nie da. Wyszedłem, nie zobaczywszy niczego — i podejrzewam, że byłem jedynym, który to zauważył.

1. #1 · mcqbeta

   Kogo lub co autor obarcza główną odpowiedzialnością za opisany stan rzeczy?

   • A. Instytucje, które podsycają traktowanie kultury jak listy osiągnięć.
   • B. Publiczność, którą uznaje za z gruntu bezmyślną.
   • C. Artystów tworzących nazbyt sławne dzieła.
   • D. Technologię fotograficzną jako taką.
   Show answer

   Correct: A — Instytucje, które podsycają traktowanie kultury jak listy osiągnięć.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · mcqbeta

   Jaką funkcję pełni zdanie „Bilet stał się odpustem, a katalog relikwiarzem”?

   • A. Ironicznie ukazuje przemianę obcowania ze sztuką w rytuał zaliczania.
   • B. Wyraża podziw autora dla religijnej powagi zwiedzających.
   • C. Zachęca do kolekcjonowania biletów i katalogów wystaw.
   • D. Informuje o wzroście cen wstępu do muzeów.
   Show answer

   Correct: A — Ironicznie ukazuje przemianę obcowania ze sztuką w rytuał zaliczania.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · takniebeta

   Autor sugeruje, że wysoka frekwencja jest dla instytucji ważniejsza niż faktyczne skupienie widzów.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Klasyczny model ekonomiczny opierał się na figurze homo oeconomicus — jednostki doskonale racjonalnej, konsekwentnie maksymalizującej użyteczność. Model ten miał tę zaletę, że pozwalał budować eleganckie równania, i tę wadę, że opisywał istotę, która nigdzie nie występuje. Ekonomia behawioralna, wyrosła z badań nad rzeczywistymi decyzjami, wykazała, że ludzie systematycznie odstępują od przewidywań teorii: przeceniają straty względem równoważnych zysków, ulegają sposobowi sformułowania problemu, kierują się regułami kciuka tam, gdzie teoria każe kalkulować. Byłoby jednak nadużyciem wnioskować stąd, że człowiek jest po prostu nieracjonalny. Odstępstwa te nie są bowiem chaotyczne — są przewidywalne, uporządkowane, poddające się prawom. To zaś sugeruje nie tyle brak racjonalności, ile racjonalność innego rodzaju: przystosowaną do świata, w którym informacja jest kosztowna, czas ograniczony, a energia poznawcza rzadka. Heurystyka, którą teoria piętnuje jako błąd, w środowisku naturalnym bywała rozwiązaniem oszczędnym i skutecznym. Nieporozumienie polega więc na przyjęciu abstrakcyjnej normy racjonalności za miarę wszystkich rzeczy, a następnie ogłaszaniu, że rzeczywistość jej nie spełnia. Bardziej płodne pytanie brzmi nie „dlaczego ludzie są irracjonalni”, lecz „do jakiego środowiska dostosowane są ich pozornie irracjonalne skłonności”. Dopiero tak postawione pytanie przekształca katalog ludzkich „błędów” w przedmiot poważnej nauki, a nie moralizatorskiego ubolewania nad ułomnością gatunku.

1. #1 · mcqbeta

   Jaki jest główny argument autora dotyczący ludzkich odstępstw od modelu racjonalnego?

   • A. Są przewidywalne i mogą świadczyć o racjonalności innego rodzaju.
   • B. Dowodzą, że człowiek jest z gruntu i nieodwracalnie nieracjonalny.
   • C. Są chaotyczne i wymykają się jakimkolwiek prawom.
   • D. Potwierdzają trafność klasycznego modelu homo oeconomicus.
   Show answer

   Correct: A — Są przewidywalne i mogą świadczyć o racjonalności innego rodzaju.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Zdaniem autora heurystyki, które teoria uznaje za błędy, mogły być w naturalnym środowisku rozwiązaniami skutecznymi.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Co autor wskazuje jako źródło „nieporozumienia”?

   • A. Przyjęcie abstrakcyjnej normy racjonalności za miarę wszystkich rzeczy.
   • B. Prowadzenie badań nad rzeczywistymi decyzjami ludzi.
   • C. Odrzucenie modelu homo oeconomicus przez ekonomię behawioralną.
   • D. Twierdzenie, że ludzkie odstępstwa są przewidywalne.
   Show answer

   Correct: A — Przyjęcie abstrakcyjnej normy racjonalności za miarę wszystkich rzeczy.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error