All C1 questions, by module

Zadanie I · plays twice

Fragment audycji: „Zjawisko tzw. cichej rezygnacji polega nie na porzuceniu pracy, lecz na ograniczeniu zaangażowania do niezbędnego minimum. Socjologowie widzą w nim raczej reakcję na kulturę ciągłej dyspozycyjności niż przejaw lenistwa — pracownicy wyznaczają granice, których wcześniej nie śmieli stawiać.”

1. #1 · mcq

   Jak socjologowie interpretują „cichą rezygnację”?

   • A. jako przejaw lenistwa młodego pokolenia
   • B. jako reakcję na kulturę ciągłej dyspozycyjności
   • C. jako modę, która szybko przeminie
   Show answer

   Correct: B — jako reakcję na kulturę ciągłej dyspozycyjności

2. #2 · open

   Na czym polega „cicha rezygnacja”? Odpowiedz jednym zdaniem.

   Show answer

   Model answer: Na ograniczeniu zaangażowania w pracę do niezbędnego minimum, bez porzucania samej pracy.

Zadanie · plays twice

— Pani profesor, wiele osób twierdzi dziś, że potrafi robić kilka rzeczy naraz. Czy to prawda? — To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów. Nasz mózg nie wykonuje dwóch zadań wymagających uwagi jednocześnie — on jedynie bardzo szybko przełącza się między nimi. Za każdym takim przełączeniem płacimy pewną cenę: tracimy kilka sekund na ponowne skupienie. W skali dnia te sekundy sumują się w godziny. W jednym z eksperymentów studenci, którzy odpisywali na wiadomości podczas nauki, potrzebowali o połowę więcej czasu, by opanować ten sam materiał. Co ciekawe, osoby przekonane, że są mistrzami wielozadaniowości, w testach wypadają najgorzej — ich pewność siebie wcale nie idzie w parze z rzeczywistą wydajnością. Paradoksalnie im częściej ktoś dzieli uwagę, tym trudniej mu potem skupić się na jednej rzeczy. Dlatego zamiast ćwiczyć wielozadaniowość, radzę trenować coś dokładnie przeciwnego — świadome, długie skupienie na jednym problemie.

1. #1 · mcqbeta

   Co ekspertka sądzi o tak zwanej wielozadaniowości?

   • A. Że jest cenną umiejętnością, którą warto rozwijać.
   • B. Że jest w istocie szybkim przełączaniem uwagi.
   • C. Że pozwala zaoszczędzić wiele czasu w ciągu dnia.
   Show answer

   Correct: B — Że jest w istocie szybkim przełączaniem uwagi.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Osoby przekonane o swojej wielozadaniowości wypadają w testach najlepiej.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Co ostatecznie radzi ekspertka?

   • A. Trenować długie skupienie na jednym zadaniu.
   • B. Jak najczęściej dzielić swoją uwagę.
   • C. Unikać zbyt trudnych problemów.
   Show answer

   Correct: A — Trenować długie skupienie na jednym zadaniu.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

Szanowni Państwo, dzisiejszy wykład poświęcę zjawisku, które dotyka niemal każdego mieszkańca dużego miasta, choć rzadko nazywamy je po imieniu — miejskiej wyspie ciepła. Beton i asfalt pochłaniają promieniowanie słoneczne w ciągu dnia, a nocą oddają je bardzo powoli, przez co centra miast bywają nawet o kilka stopni cieplejsze niż otaczające je tereny zielone. Konsekwencje są poważniejsze, niż mogłoby się wydawać: rosnące zużycie energii na klimatyzację, pogorszenie jakości snu, a w skrajnych przypadkach wzrost śmiertelności podczas fal upałów. W niektórych dzielnicach różnica temperatur potrafi decydować o tym, czy noc będzie znośna, czy zupełnie bezsenna. Rozwiązania nie wymagają jednak żadnej rewolucji. Wystarczy zwiększać powierzchnię terenów zielonych, sadzić drzewa wzdłuż ulic i malować dachy na jasne kolory, które odbijają światło. Kluczowe jest to, by myśleć o mieście nie jak o zbiorze budynków, lecz jak o żywym organizmie, który musi oddychać.

1. #1 · mcqbeta

   Dlaczego centra miast bywają cieplejsze od terenów zielonych?

   • A. Ponieważ mieszka w nich znacznie więcej ludzi.
   • B. Ponieważ beton i asfalt oddają nagromadzone ciepło.
   • C. Ponieważ jeździ tam mniej samochodów.
   Show answer

   Correct: B — Ponieważ beton i asfalt oddają nagromadzone ciepło.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Według wykładowcy walka z tym zjawiskiem wymaga rewolucyjnych zmian.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Jaki sposób myślenia o mieście proponuje wykładowca?

   • A. Jak o zbiorze niezależnych budynków.
   • B. Jak o żywym organizmie, który musi oddychać.
   • C. Jak o maszynie do produkcji energii.
   Show answer

   Correct: B — Jak o żywym organizmie, który musi oddychać.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

— Moim zdaniem praca zdalna to największa zdobycz ostatnich lat. Ludzie oszczędzają czas na dojazdach, sami decydują o rytmie dnia i są po prostu szczęśliwsi. — Zgadzam się, że wygoda jest ogromna, ale nie widzę tu samych zalet. Kiedy zespół nigdy się nie spotyka, gubią się rzeczy, których nie da się załatwić mailem — ta spontaniczna rozmowa przy kawie, z której rodzi się nowy pomysł. — Ależ takie rozmowy można przecież przenieść do sieci! — Można, tylko że w sieci nikt nie rozmawia bez powodu. Każde spotkanie ma swój temat, agendę i z góry wyznaczony koniec. A to właśnie te pozornie bezcelowe pogawędki budują zaufanie. Obawiam się, że oszczędzając czas na dojazdach, tracimy coś znacznie cenniejszego — poczucie wspólnoty. Nie twierdzę, że mamy wracać do biur na siłę, ale nie udawajmy, że sam komputer w zupełności wystarczy.

1. #1 · mcqbeta

   Jaka jest główna obawa drugiego rozmówcy?

   • A. Że praca zdalna jest zbyt kosztowna.
   • B. Że zdalny zespół traci poczucie wspólnoty.
   • C. Że ludzie pracują w domu za mało.
   Show answer

   Correct: B — Że zdalny zespół traci poczucie wspólnoty.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Drugi rozmówca uważa, że wszystkie zalety pracy zdalnej są tylko pozorne.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Co, zdaniem drugiego rozmówcy, buduje zaufanie w zespole?

   • A. Formalne spotkania online.
   • B. Pozornie bezcelowe rozmowy.
   • C. Szybka wymiana wiadomości mailowych.
   Show answer

   Correct: B — Pozornie bezcelowe rozmowy.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

Zauważyli Państwo, że pytanie „co słychać?” coraz częściej kwitujemy jednym słowem: „biegnę”? Nie „dobrze”, nie „różnie” — po prostu „biegnę”. Jakbyśmy wszyscy brali udział w wyścigu, którego mety nikt nigdy nie widział. Kiedyś oznaką sukcesu był odpoczynek, dziś jest nim zapracowanie. Chwalimy się brakiem czasu tak, jak dawniej chwalono się wolnym popołudniem spędzonym w ogrodzie. A przecież pośpiech niczego nie gwarantuje — najlepsze pomysły przychodzą nam zwykle wtedy, gdy akurat nic nie robimy: pod prysznicem, na spacerze, w kolejce do kasy. Mózg potrzebuje odrobiny nudy, żeby połączyć ze sobą odległe myśli. Nic dziwnego, że tak wiele rozwiązań przychodzi nam do głowy dopiero wtedy, gdy przestajemy ich gorączkowo szukać. Może więc następnym razem, gdy ktoś zapyta „co słychać?”, zamiast „biegnę” warto odpowiedzieć: „zwalniam”. I zobaczyć, jak wielkim luksusem stało się dziś zwyczajne nicnierobienie.

1. #1 · mcqbeta

   Jaki jest główny temat felietonu?

   • A. Jak zwiększyć swoją wydajność w pracy.
   • B. Współczesny kult pośpiechu i wartość zwolnienia tempa.
   • C. Sposoby na jak najszybszy odpoczynek.
   Show answer

   Correct: B — Współczesny kult pośpiechu i wartość zwolnienia tempa.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor twierdzi, że najlepsze pomysły rodzą się w chwilach bezczynności.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Co, według autora, stało się dziś oznaką sukcesu?

   • A. Zapracowanie.
   • B. Długi urlop.
   • C. Spokojne popołudnie w ogrodzie.
   Show answer

   Correct: A — Zapracowanie.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

Wielu z nas traktuje sen jak stratę czasu — coś, co można spokojnie skrócić, żeby zdążyć ze wszystkimi obowiązkami. Tymczasem to właśnie podczas snu mózg porządkuje wspomnienia i usuwa szkodliwe substancje, które gromadzą się w ciągu dnia. To trochę tak, jakby każdej nocy sprzątano biurko zawalone papierami — bez tego porządku rano trudno cokolwiek na nim znaleźć. Badania pokazują, że osoba, która śpi mniej niż sześć godzin, w testach pamięci wypada podobnie jak ktoś po całkiem nieprzespanej nocy. Co gorsza, niedoboru snu nie odczuwamy od razu, lecz kumuluje się on tygodniami, aż w końcu odbija się na naszym zdrowiu. Rośnie wtedy ryzyko błędów, drobnych wypadków, a z czasem także poważniejszych chorób. Najczęstszym błędem jest przekonanie, że weekend w zupełności wystarczy, by odespać cały tydzień. Niestety, długu snu nie da się spłacić jedną dłuższą drzemką.

1. #1 · openbeta

   Odpowiedz krótko: Co robi mózg podczas snu, oprócz porządkowania wspomnień?

   Show answer

   Model answer: Usuwa szkodliwe substancje.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · openbeta

   Odpowiedz krótko: Ile godzin śpi osoba, która w testach pamięci wypada jak po nieprzespanej nocy?

   Show answer

   Model answer: Mniej niż sześć godzin.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · openbeta

   Odpowiedz krótko: Jakie przekonanie na temat weekendu autor uznaje za błędne?

   Show answer

   Model answer: Że weekend wystarczy, by odespać cały tydzień.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

— Panie doktorze, czy pieniądz gotówkowy niedługo całkiem zniknie? — Wszystko na to wskazuje, choć nie stanie się to tak szybko, jak przewidują entuzjaści technologii. Płatności cyfrowe są wygodne, ale gotówka pełni funkcje, których karta nie zastąpi. Po pierwsze, zapewnia anonimowość — nie każdy chce, by każdy jego zakup był zapisany w jakiejś bazie danych. Po drugie, w czasie awarii prądu czy sieci to właśnie banknoty pozwalają dokończyć transakcję. Widzimy to zresztą przy każdej większej burzy. Wtedy nagle okazuje się, że kolejka w sklepie rusza tylko dzięki drobnym, które ktoś ma w kieszeni. Dlatego kraje, które najszybciej rezygnowały z gotówki, dziś ostrożnie się z tego wycofują i wprowadzają przepisy chroniące prawo do płacenia monetą. Nie chodzi tu o żaden sentyment, lecz o odporność całego systemu. Społeczeństwo bez gotówki jest wygodne dokładnie do pierwszej poważnej awarii.

1. #1 · mcqbeta

   Jakie jest główne stanowisko eksperta wobec przyszłości gotówki?

   • A. Że gotówka zniknie bardzo szybko.
   • B. Że gotówka pełni funkcje, których karta nie zastąpi.
   • C. Że płatności cyfrowe są całkowicie bezpieczne.
   Show answer

   Correct: B — Że gotówka pełni funkcje, których karta nie zastąpi.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Zdaniem eksperta w czasie awarii prądu gotówka bywa niezastąpiona.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Dlaczego niektóre kraje wycofują się z rezygnacji z gotówki?

   • A. Z sentymentu do dawnych czasów.
   • B. By zapewnić odporność całego systemu.
   • C. Bo obywatele nie umieją używać kart.
   Show answer

   Correct: B — By zapewnić odporność całego systemu.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Zadanie · plays twice

Dzisiaj zastanowimy się nad pytaniem, które od stu lat dzieli językoznawców: czy język, którym mówimy, kształtuje sposób, w jaki myślimy? Weźmy prosty przykład. W niektórych językach nie ma słów „lewo” i „prawo” — zamiast nich używa się kierunków świata, takich jak „na północ” czy „na wschód”. Osoby posługujące się takim językiem mają niezwykłą orientację w przestrzeni; potrafią bezbłędnie wskazać strony świata nawet w ciemnym pomieszczeniu. Dziecko wychowane w takim języku uczy się orientacji równie naturalnie, jak my uczymy się nazw kolorów. Czy to znaczy, że język daje im tę zdolność? Ostrożny badacz powie raczej, że język ją wzmacnia i utrwala, bo zmusza do nieustannego zwracania uwagi na otoczenie. Nie tworzy nowych zdolności z niczego, lecz kieruje naszą uwagę tam, gdzie inaczej byśmy nie spojrzeli. Język jest więc nie tyle więzieniem myśli, ile jej drogowskazem.

1. #1 · mcqbeta

   Jakie pytanie stawia wykładowca?

   • A. Który język świata jest najtrudniejszy do nauki.
   • B. Czy język kształtuje sposób, w jaki myślimy.
   • C. Jak powstały pierwsze ludzkie języki.
   Show answer

   Correct: B — Czy język kształtuje sposób, w jaki myślimy.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Wykładowca twierdzi, że język tworzy zupełnie nowe zdolności z niczego.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Jaką metaforą wykładowca podsumowuje rolę języka?

   • A. Nazywa go więzieniem myśli.
   • B. Nazywa go drogowskazem myśli.
   • C. Nazywa go lustrem myśli.
   Show answer

   Correct: B — Nazywa go drogowskazem myśli.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Coraz częściej słyszymy, że pieniądze na badania naukowe powinny trafiać wyłącznie do projektów obiecujących szybki, wymierny zysk. Taki sposób myślenia wydaje się rozsądny, lecz w istocie podcina korzenie, z których wyrasta każda praktyczna innowacja. Historia nauki dowodzi bowiem, że najbardziej przełomowe zastosowania rodziły się z badań pozornie bezużytecznych, prowadzonych bez myśli o rynku. Teoria względności czy prace nad strukturą atomu nie powstały w odpowiedzi na zapotrzebowanie przemysłu, a jednak to one umożliwiły technologie, bez których nie wyobrażamy sobie dzisiejszego świata. Nakładając na uczonych obowiązek natychmiastowej użyteczności, skazujemy naukę na powielanie tego, co już znane, i odbieramy jej zdolność do zaskakiwania. Wiedza podstawowa jest inwestycją, której owoców nie sposób z góry oszacować, i właśnie dlatego bywa tak cenna. Państwo, które finansuje wyłącznie badania stosowane, przypomina rolnika zjadającego ziarno przeznaczone na zasiew. Zyskuje pozorne oszczędności dziś, lecz jałowieje jutro. Prawdziwa dalekowzroczność polega na cierpliwości wobec pytań, na które nie znamy jeszcze odpowiedzi.

1. #1 · mcqbeta

   Jaka jest główna teza tekstu?

   • A. Badania naukowe powinny być finansowane wyłącznie wtedy, gdy przynoszą szybki zysk.
   • B. Finansowanie badań podstawowych, choć nie obiecuje natychmiastowych korzyści, jest warunkiem przyszłych innowacji.
   • C. Teoria względności powstała na bezpośrednie zamówienie przemysłu.
   • D. Państwo nie powinno w ogóle finansować badań stosowanych.
   Show answer

   Correct: B — Finansowanie badań podstawowych, choć nie obiecuje natychmiastowych korzyści, jest warunkiem przyszłych innowacji.

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor sugeruje, że wymóg natychmiastowej użyteczności ogranicza zdolność nauki do dokonywania przełomów.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: A — TAK

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Porównanie państwa do „rolnika zjadającego ziarno przeznaczone na zasiew” służy przede wszystkim do:

   • A. pochwały oszczędności w wydatkach publicznych
   • B. zilustrowania krótkowzroczności rezygnacji z badań podstawowych
   • C. wskazania, że nauka powinna zajmować się rolnictwem
   • D. podkreślenia, że wszelkie badania są zbyt kosztowne
   Show answer

   Correct: B — zilustrowania krótkowzroczności rezygnacji z badań podstawowych

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Podobno żyjemy w epoce nieograniczonego dostępu do wiedzy. Nosimy w kieszeni urządzenie, które w ułamku sekundy odpowie na każde pytanie — i właśnie dlatego przestaliśmy pytać o cokolwiek naprawdę. Zauważyłem to na własnym przykładzie. Kiedyś, nie znając odpowiedzi, musiałem się nad nią pomęczyć, a bywało, że myśl dojrzewała we mnie przez kilka dni. Dziś sięgam po telefon, zanim jeszcze zdążę poczuć niewiedzę. Wygoda? Zapewne. Tyle że wraz z wysiłkiem znika przyjemność dochodzenia do czegoś samodzielnie. Urządzenie, które miało poszerzyć nasz umysł, po cichu przejęło jego najciekawszą pracę. Nie twierdzę, że mamy wrócić do encyklopedii i kurzu bibliotek — byłoby to zresztą pozerstwem. Martwi mnie jednak, że coraz rzadziej pozwalamy sobie na luksus niewiedzy, na to zawieszenie, w którym rodzą się pytania naprawdę własne. Bo pytanie, na które natychmiast znajdujemy gotową odpowiedź, przestaje być pytaniem, a staje się jedynie odruchem. A odruchów mamy już aż nadto.

1. #1 · mcqbeta

   Co najbardziej niepokoi autora w opisanej sytuacji?

   • A. że ludzie korzystają z encyklopedii zamiast telefonów
   • B. że natychmiastowy dostęp do odpowiedzi odbiera nam wysiłek i przyjemność samodzielnego myślenia
   • C. że telefony są coraz droższe
   • D. że wiedza dostępna w internecie bywa nieprawdziwa
   Show answer

   Correct: B — że natychmiastowy dostęp do odpowiedzi odbiera nam wysiłek i przyjemność samodzielnego myślenia

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor uważa, że należy zrezygnować z nowoczesnych urządzeń i wrócić do tradycyjnych bibliotek.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Jaki jest ton wypowiedzi autora?

   • A. bezkrytycznie entuzjastyczny wobec technologii
   • B. obojętny i czysto sprawozdawczy
   • C. refleksyjny, z nutą autoironii i niepokoju
   • D. gniewny i oskarżycielski
   Show answer

   Correct: C — refleksyjny, z nutą autoironii i niepokoju

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Współczucie ma swoją geografię. Łatwiej poruszyć nas losem człowieka, którego widzimy, niż cierpieniem tysięcy, o których jedynie czytamy. Nie jest to wada charakteru, lecz właściwość naszej wyobraźni, ukształtowanej w małych wspólnotach, gdzie krąg bliskich pokrywał się z kręgiem widzialnych. Problem w tym, że świat, w którym dziś podejmujemy decyzje, dawno przerósł zasięg naszego wzroku. Kupując, głosując, milcząc, wpływamy na losy ludzi, których nigdy nie spotkamy. Moralność oparta wyłącznie na bezpośrednim odruchu okazuje się w takim świecie narzędziem zawodnym. Potrzebujemy czegoś, co uzupełni instynkt: namysłu zdolnego objąć również to, co niewidzialne. Nie chodzi o to, by tłumić naturalne uczucia, lecz by nie mylić ich granic z granicami odpowiedzialności. Ta rozciąga się dalej, niż sięga wzruszenie. Dojrzałość etyczna zaczyna się być może wtedy, gdy przestajemy pytać, kogo widzimy, a zaczynamy pytać, na kogo oddziałujemy. To trudniejsze, bo pozbawione natychmiastowej nagrody uczucia — lecz właśnie dlatego bardziej godne człowieka.

1. #1 · mcqbeta

   Główna myśl eseju głosi, że:

   • A. współczucie jest wadą, której należy się pozbyć
   • B. odpowiedzialność moralna sięga dalej niż nasze bezpośrednie odczucia, dlatego potrzebny jest namysł uzupełniający instynkt
   • C. powinniśmy troszczyć się wyłącznie o osoby, które znamy osobiście
   • D. uczucia nie odgrywają w etyce żadnej roli
   Show answer

   Correct: B — odpowiedzialność moralna sięga dalej niż nasze bezpośrednie odczucia, dlatego potrzebny jest namysł uzupełniający instynkt

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Zdaniem autora nasze naturalne współczucie w równym stopniu obejmuje ludzi bliskich i tych, których nie widzimy.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Stwierdzenie, że „współczucie ma swoją geografię”, oznacza, że:

   • A. mieszkańcy różnych krajów odczuwają współczucie w odmienny sposób
   • B. nasza zdolność współodczuwania słabnie wraz z odległością i niewidzialnością cudzego cierpienia
   • C. współczucie zależy od klimatu danego regionu
   • D. geografia jest w istocie nauką o emocjach
   Show answer

   Correct: B — nasza zdolność współodczuwania słabnie wraz z odległością i niewidzialnością cudzego cierpienia

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Jeszcze dwadzieścia lat temu, opowiadają mieszkańcy, jezioro sięgało niemal progów ich domów. Dziś, by dojść do wody, trzeba przejść kilkaset metrów spękanego dna, po którym wiatr przetacza tumany kurzu. Nikt tu nie mówi wprost o zmianie klimatu — to pojęcie zbyt duże, zbyt telewizyjne. Mówi się raczej o studniach, które trzeba pogłębiać, o rybakach, którzy przekwalifikowali się na kierowców, o ciszy, jaka zapadła tam, gdzie kiedyś kwitło życie. Kryzys środowiskowy rzadko przychodzi jako spektakularna katastrofa; częściej sączy się powoli, wtapiając w codzienność tak dokładnie, że przestaje być zauważalny. To właśnie ta niepozorność jest najgroźniejsza. Człowiek potrafi zmobilizować się wobec powodzi czy pożaru, lecz wobec powolnego ubywania — wody, gatunków, pór roku — pozostaje dziwnie bezradny. Przywyka. A przywyknięcie jest cichym przyzwoleniem. Wyjeżdżając stąd, myślę, że największym wyzwaniem naszej epoki nie jest brak wiedzy o zagrożeniach, lecz brak wyobraźni zdolnej dostrzec dramat w tym, co dzieje się bez huku.

1. #1 · mcqbeta

   Jaką myśl chce przekazać autor reportażu?

   • A. mieszkańcy wsi ponoszą winę za wyschnięcie jeziora
   • B. najgroźniejsze są te kryzysy środowiskowe, które postępują powoli i wtapiają się w codzienność
   • C. powodzie są zawsze groźniejsze niż susze
   • D. zmiana klimatu jest wymysłem telewizji
   Show answer

   Correct: B — najgroźniejsze są te kryzysy środowiskowe, które postępują powoli i wtapiają się w codzienność

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Według autora ludzie skuteczniej reagują na powolne zmiany niż na nagłe katastrofy.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Zdaniem autora przyzwyczajenie się do stopniowej degradacji środowiska:

   • A. jest rozsądnym sposobem radzenia sobie ze stresem
   • B. w praktyce oznacza godzenie się na dalsze niszczenie
   • C. świadczy o wyjątkowej odporności psychicznej mieszkańców
   • D. nie ma żadnego znaczenia moralnego
   Show answer

   Correct: B — w praktyce oznacza godzenie się na dalsze niszczenie

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Przez długi czas sen traktowano jako stan bierny — coś w rodzaju wyłączenia organizmu na noc. Dziś wiemy, że to jedno z największych nieporozumień w historii fizjologii. Śpiący mózg nie odpoczywa w sensie bezczynności; przeciwnie, wykonuje pracę, której nie może wykonać na jawie. To wtedy porządkuje wspomnienia, przenosząc istotne informacje do trwalszych struktur pamięci, a mniej ważne usuwając. To wtedy uruchamia się system oczyszczający tkankę nerwową z produktów przemiany materii, gromadzących się w ciągu dnia. Innymi słowy, sen nie jest przerwą w życiu mózgu, lecz jego drugą zmianą. Kultura, która chełpi się nieprzespanymi nocami jako dowodem pracowitości, myli się zatem podwójnie: nie tylko szkodzi zdrowiu, lecz także obniża sprawność, którą rzekomo chce zwiększyć. Osoba niewyspana bywa przekonana, że funkcjonuje normalnie, ponieważ deficyt snu upośledza między innymi zdolność samooceny. To pułapka szczególnie podstępna — im bardziej jesteśmy zmęczeni, tym trudniej nam to zauważyć. Nauka mówi tu jednym głosem: skracanie snu nie jest oszczędnością czasu, lecz zaciąganiem długu.

1. #1 · mcqbeta

   Główny wniosek tekstu brzmi:

   • A. sen jest biernym wyłączeniem organizmu na noc
   • B. sen to okres intensywnej i niezbędnej pracy mózgu, a jego skracanie szkodzi zdrowiu i sprawności
   • C. osoby niewyspane trafnie oceniają swój stan
   • D. nieprzespane noce są wiarygodnym dowodem pracowitości
   Show answer

   Correct: B — sen to okres intensywnej i niezbędnej pracy mózgu, a jego skracanie szkodzi zdrowiu i sprawności

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Z tekstu wynika, że osoba pozbawiona snu zwykle trafnie rozpoznaje spadek własnej sprawności.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Nazywając skracanie snu „zaciąganiem długu”, autor podkreśla, że:

   • A. sen kosztuje coraz więcej pieniędzy
   • B. skutki braku snu odkładają się i trzeba je później „spłacić” pogorszonym zdrowiem
   • C. sen jest formą inwestycji finansowej
   • D. długi najlepiej spłaca się nocą
   Show answer

   Correct: B — skutki braku snu odkładają się i trzeba je później „spłacić” pogorszonym zdrowiem

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Nową powieść czyta się gładko, może aż nazbyt gładko. Autor z wprawą odtwarza świat minionej dekady: znajome przedmioty, piosenki, zapachy dzieciństwa całego pokolenia. Problem w tym, że na tym odtwarzaniu wszystko się kończy. Nostalgia, początkowo urzekająca, szybko okazuje się jedynym budulcem tej książki, a rozpoznanie — jej jedyną oferowaną przyjemnością. Czytelnik uśmiecha się, odnajdując znajomy detal, lecz uśmiech ten niczego nie kosztuje i niczego nie zmienia. Literatura, która poprzestaje na przywoływaniu wspólnych wspomnień, schlebia odbiorcy, zamiast go poruszać. Daje komfort powrotu, unikając ryzyka odkrycia. Tymczasem przeszłość bywa w sztuce materiałem najcenniejszym właśnie wtedy, gdy autor ośmiela się ją przepytać, a nie tylko odkurzyć. Brakuje tu pytania, brakuje pęknięcia, brakuje momentu, w którym sentyment zamieniłby się w zrozumienie. Zostaje sprawny katalog rekwizytów i ciepłe, lecz jałowe wzruszenie. Nie jest to książka zła — jest gorzej, bo obojętna wobec własnych możliwości. Obiecywała podróż w czas, a proponuje jedynie pamiątkową fotografię.

1. #1 · mcqbeta

   Jaki zarzut wobec powieści formułuje krytyk?

   • A. że jest napisana niedbałym, nieczytelnym językiem
   • B. że poprzestaje na przywoływaniu nostalgicznych wspomnień, nie oferując głębszej refleksji
   • C. że jej akcja jest nadmiernie skomplikowana
   • D. że autor wyraźnie nie zna opisywanej epoki
   Show answer

   Correct: B — że poprzestaje na przywoływaniu nostalgicznych wspomnień, nie oferując głębszej refleksji

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Krytyk ocenia powieść jako utwór jednoznacznie zły.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Zdanie „Nie jest to książka zła — jest gorzej, bo obojętna” wyraża przekonanie krytyka, że:

   • A. powściągliwość autora zasługuje na pochwałę
   • B. obojętność wobec własnego potencjału jest wadą poważniejszą niż zwykła nieudolność
   • C. krytyk sam jest obojętny wobec tematu książki
   • D. książka jest przeładowana emocjami
   Show answer

   Correct: B — obojętność wobec własnego potencjału jest wadą poważniejszą niż zwykła nieudolność

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Produkt krajowy brutto stał się bożkiem współczesnej polityki. Rośnie — więc wszystko idzie ku lepszemu; maleje — więc grozi nam katastrofa. Tymczasem miara ta, choć użyteczna, mierzy jedynie ilość wytworzonych dóbr i usług, milcząc o tym, co dla ludzkiego dobrostanu bywa najważniejsze. PKB rośnie, gdy wycina się las i sprzedaje drewno, lecz nie odnotowuje straty, jaką jest zniknięcie tego lasu. Rośnie po katastrofie, gdy trzeba odbudowywać zniszczone domy, jakby nieszczęście było formą postępu. Nie widzi pracy rodzica wychowującego dziecko ani wolontariusza, bo za tę pracę nikt nie płaci. Uczyniwszy z niego jedyny drogowskaz, mylimy ruch z kierunkiem, a aktywność z rozwojem. Nie twierdzę, że należy tę miarę porzucić — byłoby to naiwne. Twierdzę jednak, że przypisywanie jej roli sędziego ludzkiego szczęścia jest błędem kategorialnym. Gospodarka ma służyć człowiekowi, nie odwrotnie. Dopóki będziemy oceniać społeczeństwa wyłącznie po tempie, w jakim produkują i konsumują, dopóty pozostaniemy ślepi na pytanie najważniejsze: po co.

1. #1 · mcqbeta

   Jaka jest główna teza argumentu?

   • A. PKB należy całkowicie porzucić jako miarę
   • B. PKB jest wprawdzie użyteczny, lecz nie powinien być traktowany jako miara ludzkiego dobrobytu i szczęścia
   • C. wzrost PKB zawsze oznacza realny rozwój społeczny
   • D. katastrofy sprzyjają rzeczywistemu rozwojowi gospodarczemu
   Show answer

   Correct: B — PKB jest wprawdzie użyteczny, lecz nie powinien być traktowany jako miara ludzkiego dobrobytu i szczęścia

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor postuluje całkowite zrezygnowanie z posługiwania się wskaźnikiem PKB.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Wyrażenie „mylimy ruch z kierunkiem” oznacza, że:

   • A. mylimy samą aktywność gospodarczą z rzeczywistym postępem we właściwą stronę
   • B. gospodarka porusza się zbyt szybko
   • C. kierowcy nie znają wytyczonych dróg
   • D. PKB rośnie zdecydowanie zbyt wolno
   Show answer

   Correct: A — mylimy samą aktywność gospodarczą z rzeczywistym postępem we właściwą stronę

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

Każdego ranka budzę się w kraju ogarniętym nową aferą. Wieczorem afera jest już zapomniana, wyparta przez następną, świeższą, bardziej gorszącą. Zauważyłem, że przestałem pamiętać, o co właściwie oburzałem się w zeszłym tygodniu — i podejrzewam, że nie jestem w tym odosobniony. Media, którymi się karmimy, nauczyły się, że oburzenie sprzedaje się lepiej niż namysł. Emocja przyciąga wzrok, a wzrok to waluta. Kłopot w tym, że oburzenie jest uczuciem nietrwałym, wymagającym coraz mocniejszych bodźców, niczym podniebienie zepsute nadmiarem ostrych przypraw. Im więcej afer, tym mniej każda znaczy. W efekcie żyjemy w stanie ciągłego wzburzenia, które paradoksalnie prowadzi do obojętności — bo nie sposób przejmować się wszystkim naraz. Nie tęsknię za cenzurą ani za nudą. Tęsknię za hierarchią: za zdolnością odróżnienia spraw naprawdę ważnych od tych, które jedynie krzyczą najgłośniej. Bo społeczeństwo, które oburza się bez ustanku, wcale nie jest społeczeństwem czujnym. Jest jedynie zmęczone — i właśnie w tym zmęczeniu najłatwiej przeoczyć to, co istotne.

1. #1 · mcqbeta

   Co autor uważa za główny skutek nieustannego medialnego oburzenia?

   • A. wzrost realnej czujności obywateli
   • B. paradoksalne znieczulenie i trudność w odróżnieniu spraw ważnych od błahych
   • C. rozkwit niezależnego dziennikarstwa śledczego
   • D. nieuchronny powrót cenzury
   Show answer

   Correct: B — paradoksalne znieczulenie i trudność w odróżnieniu spraw ważnych od błahych

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

2. #2 · takniebeta

   Autor domaga się wprowadzenia cenzury mediów jako rozwiązania opisanego problemu.

   • A. TAK
   • B. NIE
   Show answer

   Correct: B — NIE

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error

3. #3 · mcqbeta

   Porównanie do „podniebienia zepsutego nadmiarem ostrych przypraw” ilustruje, że:

   • A. dziennikarze nieodpowiednio się odżywiają
   • B. do wywołania emocji potrzeba coraz silniejszych bodźców, aż zwykłe przestają działać
   • C. media powinny częściej pisać o kuchni
   • D. oburzenie jest zdrowe wyłącznie w małych dawkach
   Show answer

   Correct: B — do wywołania emocji potrzeba coraz silniejszych bodźców, aż zwykłe przestają działać

   ⚑ Zgłoś błąd / Report an error